Ga naar de inhoud
← Alle inzichten

Procesontwerp

Regionaal samenwerken biedt niet automatisch schaalvoordelen

Wonen, energie en klimaat zijn uitdagingen die niet stoppen aan de grens van een gemeente of stad. Daarom is regionale samenwerking vaak een logische oplossing om samen krachtiger beleid vorm te geven. Toch betekent regionaal samenwerken niet automatisch een schaalvoordeel. Samenwerken vraagt een gedeelde visie en goede afspraken zodat tijd en middelen gericht ingezet kunnen worden. Nu de samenwerkingsafspraken en taakverdeling tussen de energiehuizen en de lokale besturen over de woon- en energieloketten herzien moeten worden, is dit een ideaal moment om samen de uitdaging vast te pakken en een regionale samenwerking met maximale impact vorm te geven.

De voorbije maanden ging Levuur in gesprek over regionale samenwerking met directie, politieke verantwoordelijken en leidinggevenden uit lokale besturen, intergemeentelijke samenwerkingsverbanden en intercommunales. Daaruit kwam duidelijk naar voren dat er een sterk geloof is in regionale samenwerking, maar dat de samenwerking niet automatisch tot betere besluitvorming en dienstverlening leidt. Vooral de mate van betrokkenheid ten opzichte van het samenwerkingsverband bleek van cruciaal belang.

Vijf inzichten kwamen naar boven doorheen de gesprekken. Nu de regionale energie- en klimaatwerking nog meer de verbinding moet maken met de woonloketten, blijken deze bijzonder relevant.

  1. Luisteren en vertalen op maat van elke partner maakt het verschil

Verbindende figuren, zoals (regionale) klimaatwerkers of een bevoegde schepen die het voortouw nemen, dragen het proces van het vertalen van een regionaal verhaal naar een lokale context. Het is de kunst om deze figuren te detecteren en de ruimte te geven om hun rol ten volle te spelen.

  1. Zonder helder overleg- en besluitvormingsmodel loopt de samenwerking stroef

Regionale samenwerking is vaak een aangelegenheid van burgemeesters. Terwijl hier de loketmedewerkers van energie en wonen (en hun respectievelijke schepenen) het beste de praktijk kennen. Door goede afspraken te maken over wat waar besproken en beslist wordt, kan veel frustratie vermeden worden.

  1. Regionale identiteit en geschiedenis moet je (er)kennen, maar ze dragen op zich geen samenwerking

Elke regio kent eigen samenwerkingsafspraken en heeft een unieke context. Het is belangrijk om hiermee rekening te houden, maar ga er niet automatisch van uit dat een samenwerking verder kan lopen omdat het al jaren zo verloopt. Wanneer de middelen schaarser worden, zijn historische (vaak informele) afspraken vaak niet meer voldoende om op terug te vallen.

  1. Samenwerken moet renderen

Regionale samenwerking is zelden ideologisch gedreven maar streeft naar schaalvergroting en dus financiële rendabiliteit. Ook in dit verband zal de cofinancieringsbonus pas aantrekkelijk zijn als de uitgaven en de maatschappelijke meerwaarde met elkaar in balans zijn.

  1. Wie aan tafel zit, moet kunnen beslissen en verantwoorden

Eens de samenwerking vorm gekregen heeft, is het van belangrijk dat de beslissing ook binnen de eigen organisatie kan vertaald worden. Op tijd terugkoppelen en afstemmen is dus cruciaal, zodat de verantwoording aan het einde van het proces zonder problemen kan verlopen.