Kasteel van Leut — samen nieuwe mogelijkheden verkennen

Het project kaderde in de bredere begeleiding van de hub participatie van Toerisme Vlaanderen , waarin gebouwd werd aan een interne visie en aanpak voor participatief werken met belanghebbenden, in samenwerking met Tree Company en Kessels en Smit.

Toerisme Vlaanderen kocht het kasteel van Leut in 2021 om het domein terug op te knappen en om van de site een trekpleister te maken. Om deze site een nieuwe invulling te geven, besliste Toerisme Vlaanderen een participatief traject uit te rollen. Eentje waarbij buurtbewoners,  bezoekers en lokale ondernemers een cruciale rol spelen in het bepalen welke toekomstige activiteiten zich in het kasteel zullen voltrekken.

Het Kasteel van Leut is een domein met een rijke geschiedenis. Het werd in het begin van de 19de eeuw gebouwd door Vilain XIIII, die ook een belangrijke rol speelde in de oprichting van België. Een eeuw later werd het kasteeldomein omgevormd tot een ziekenhuis om de omliggende mijnbouw te ondersteunen. Na het afbouwen van de mijnindustrie diende de ziekenhuisvleugel als kraamafdeling voor de omwonenden. Eind de 20ste eeuw stopte het ziekenhuis en sindsdien staat het kasteel leeg.

Toerisme Vlaanderen wilde graag iets nieuws en waardevols, maar iets dat ook rekening houdt met de ziel van de plek. Best een uitdaging, maar samen is het toch goed gelukt.

Erfgoed sexy maken, daar zijn we in geslaagd. Door innovatieve methodiek toe te passen en mensen te betrekken met de invulling die zij wilden. Hen zelf eigenaar te laten voelen op een leuke manier.

Finlay Degrauwe

Levuur

Levuur ging met Toerisme Vlaanderen aan de slag om samen een methodiek te ontwikkelen die op een innovatieve en speelse manier het zoeken van deze nieuwe invulling(en) zou faciliteren. Daaruit kwam een op maat gemaakte interactieve installatie voort die met behulp van vertrouwde spelelementen deelnemers de mogelijkheid gaf om hun kasteeldomein op een interactieve plattegrond van het domein te bouwen. De participatieve ervaring werd deel van een expo in het kasteel. We zetten maximaal in op toegankelijkheid via technologie. Deelnemers van alle leeftijden kregen vragen over het domein. Aan de hand van audiovisuele feedback kon de installatie ook door blinden en slechthorenden gebruikt worden. De combinatie van een fysieke setting met een digitale component, noemen we een PHYGITAL installatie. Meer info over dit concept kan je terugvinden op Points of view .

Eén van de sterktes van deze installatie is de onmiddellijke verwerking van de informatie. Een grote hoeveelheid mensen kunnen concepten maken en hun mening geven. Phygital zorgt voor een rechtstreekse vertaling waardoor je eenvoudig aan de slag kan met de output in een volgende fase. Weet dat er in dit project meer dan 16.000.000 digitale mogelijkheden waren voor de inrichting van het domein. Deelnemers konden namelijk kiezen uit 9 activiteiten (waaronder kunst en cultuur, natuurbeleving, landbouw, …) en 8 verschillende plekken waar ze deze activiteiten een plek konden geven. Met behulp van een scherm en geluid werden deelnemers begeleid om hun concepten op te bouwen en konden ze hun toekomstige domein bezichtigen in de vorm van een 3D-visualisatie.

Door de zomer van 2022 werden uiteindelijk meer dan 1000 concepten ingediend en gesynthetiseerd tot een uitgebreid rapport.  De output van deze bevraging werd gebruikt om lokale organisaties en ondernemers te betrekken in de zoektocht naar een antwoord op de noden van de buurt en de bezoekers. De zomer daarop kwam er een pop-up bar, een buurtwinkel met lokale producten, een kunstexpo en tijdelijke kampeerlogies. Deze concrete experimenten werden in een finale fase beoordeeld door de bezoekers om verder vorm te geven aan de definitieve functie(s) van het kasteel.